Test: jak liczy Twoje dziecko?
Kalendarz olimpiad 2020–2026
Wszystkie historie uczniów
Sklep: materiały do nauki
Soroban czy abakus? Czym się różnią i dlaczego uczymy na sorobanie
Abakus to ogólna nazwa liczydła — przyrządu, na którym liczy się, przesuwając koraliki. Soroban to jedna z jego odmian: japońskie liczydło w układzie 1/4. Każdy soroban jest abakusem, ale nie każdy abakus jest sorobanem — a do arytmetyki mentalnej najlepiej nadaje się właśnie soroban.
Zapisz się na bezpłatną lekcjęAbakus: wspólna nazwa wielu liczydeł
Słowo „abakus” pochodzi od greckiego abax — tabliczka do liczenia. Liczydła powstawały w różnych kulturach i różnią się układem koralików: rzymski abakus kieszonkowy z koralikami w rowkach, chiński suanpan z dwoma koralikami nad belką i pięcioma pod nią (układ 2/5), szkolne liczydło z dziesięcioma koralikami w rzędzie. Więcej: historia abakusa.
Na szkolnym liczydle dziecko widzi, ile to jest „dziesięć”, ale koraliki przesuwa po jednym, więc liczy powoli. Szybkie liczydła, takie jak suanpan i soroban, mają koralik wart pięć — jeden ruch palca zastępuje pięć.
Soroban: japońskie liczydło 1/4
Soroban ma w każdej kolumnie jeden koralik nad belką (wart 5) i cztery pod nią (każdy wart 1). Kolumna to jedna cyfra od 0 do 9, bez zbędnych koralików, więc każdą liczbę ustawia się tylko w jeden sposób — i dziecko szybko zapamiętuje jej obraz. Więcej: budowa sorobanu.
Soroban wywodzi się z chińskiego suanpanu i trafił do Japonii w XVI wieku. Z czasem tracił zbędne koraliki, aż w XX wieku ustalił się układ 1/4, którego uczy się dziś w japońskich szkołach. Tradycyjne liczenie na liczydle (chiński zhusuan) jest od 2013 roku na liście niematerialnego dziedzictwa UNESCO.
Porównanie w skrócie
Co to jest
abakus — nazwa każdego liczydła; soroban — jego japońska odmiana.
Koraliki w kolumnie
suanpan — 2 + 5, liczydło szkolne — 10 w rzędzie; soroban — 1 + 4.
Szybkość
na liczydle szkolnym koraliki przesuwa się po jednym; na sorobanie jeden ruch daje od razu 5 albo 1, więc działania są krótsze.
Liczenie w pamięci
soroban ma najprostszy obraz liczby, dlatego łatwo go „zobaczyć” w wyobraźni — na tym opiera się anzan.
Jak uczymy w INDIGO
Na zajęciach INDIGO dzieci liczą na sorobanie 1/4. Najpierw przesuwają koraliki palcami, potem trener przenosi ćwiczenia do wyobraźni i dziecko liczy bez przyrządu. Liczydło i materiały są wliczone w abonament (zajęcia grupowe: 369 zł za pierwszy miesiąc, potem 489 zł miesięcznie). Więcej o metodzie: co to jest arytmetyka mentalna.
Najczęstsze pytania
Czy abakus i soroban to to samo?
Nie do końca. „Abakus” to nazwa wszystkich liczydeł, a soroban to jeden z nich — japoński, w układzie 1/4.
Czy dziecko może ćwiczyć na zwykłym liczydle szkolnym?
Do arytmetyki mentalnej nie: liczydło szkolne ma 10 koralików w rzędzie i liczy się na nim inaczej. Soroban dziecko dostaje w abonamencie INDIGO.
Dlaczego soroban, a nie chiński suanpan?
Suanpan ma więcej koralików (2 + 5), niż potrzeba do zapisu cyfry. Soroban jest prostszy, więc łatwiej go zapamiętać i przenieść do wyobraźni.
