Kalendarz olimpiad 2020–2026
Wszystkie historie uczniów
Czy arytmetyka mentalna działa? Co mówią badania i czego nie wykazały
Autorka: Karolina Lubenets
Dyrektorka INDIGO Mental Club w Polsce Aktualizacja: 12 listopada 2026
Najlepsze badanie — trzyletni eksperyment z losowym przydziałem 204 dzieci — pokazało, że trening na liczydle wyraźnie poprawia szybkość i dokładność liczenia. Wpływ na szersze wyniki z matematyki był niewielki, a na inteligencję, pamięć i uwagę badanie go nie wykazało. Poniżej uczciwe podsumowanie: co jest dobrze potwierdzone, co niepewne, a czego nie należy obiecywać.
Co jest dobrze potwierdzone
W Indiach 204 dzieci w wieku 5–7 lat losowo przydzielono do dwóch grup: jedna przez trzy lata uczyła się liczenia na liczydle w wyobraźni, druga miała w tym czasie tyle samo dodatkowych zwykłych lekcji matematyki. Po trzech latach dzieci z liczydłem wyraźnie lepiej liczyły (Barner i in., Child Development, 2016). To najważniejsze badanie w tej dziedzinie, bo grupa kontrolna też miała dodatkowe lekcje.
Podobny wynik dały badania z Chin, w których dzieci przydzielano do grup na początku szkoły: trening na liczydle poprawiał liczenie i zadania wizualno-przestrzenne (Wang i in., PLoS ONE, 2015; Wang i in., Journal of Neuroscience, 2019).
Jak to działa
Dziecko trzyma w pamięci wzrokowej obraz liczydła i „przesuwa” na nim koraliki. Dlatego liczy inaczej niż przez wypowiadanie liczb w myślach — i mniej przeszkadza mu, gdy w tym czasie mówi (Frank i Barner, 2012). To technika liczenia oparta na obrazie, a nie ogólny „trening mózgu”.
Co jest niepewne
Czego badania nie wykazały
Wzrostu inteligencji (IQ) — w obu najlepszych badaniach wyniki testu Ravena się nie zmieniły
„aktywacji obu półkul mózgu” — obie półkule pracują przy każdym myśleniu, a badania opisują konkretne obszary, nie „równoważenie półkul”
Gwarantowanie lepszych ocen w szkole
Wyraźnej poprawy uwagi, koncentracji czy czytania mierzonej w badaniach
Metaanalizy, która podawałaby jedną wielkość efektu — takiej jeszcze nie ma
Przeglądy badań mówią to samo: efekty na liczenie są dobrze opisane, a dowody na szersze korzyści — ograniczone i wymagają większych, dłuższych badań (Wang, Frontiers in Neuroscience, 2020; Lima-Silva i in., Dementia & Neuropsychologia, 2021).
Co to znaczy dla rodzica
Arytmetyka mentalna to sprawdzony sposób, żeby dziecko pewnie i szybko liczyło w pamięci — pod warunkiem regularnego treningu przez dłuższy czas (w badaniach: 2–3 godziny tygodniowo przez lata). Nie jest to sposób na podniesienie IQ ani gwarancja lepszych ocen. Dlatego w INDIGO obiecujemy pewne liczenie w pamięci i regularny trening, a postępy pokazujemy na lekcjach, w zadaniach na platformie i na olimpiadach. Jak wybrać zajęcia: 8 pytań do szkoły.
Sprawdź na bezpłatnej lekcji
Pierwsza lekcja pokazowa jest bezpłatna — online w całej Polsce lub stacjonarnie w Warszawie.
Zapisz się na bezpłatną lekcję
Najczęstsze pytania
Czy arytmetyka mentalna podnosi IQ?
Badania tego nie potwierdzają. W dwóch najlepszych badaniach (Indie 2016, Chiny 2019) wyniki testu inteligencji Ravena nie różniły się od grupy kontrolnej. Potwierdzona jest poprawa liczenia.
Czy arytmetyka mentalna rozwija obie półkule mózgu?
To uproszczenie z reklam. Obie półkule pracują przy każdym myśleniu. Badania pokazują, że dzieci trenujące na liczydle liczą z użyciem obrazu (obszarów wzrokowo-przestrzennych), a nie że „aktywują obie półkule”.
Po jakim czasie widać efekty?
W badaniach różnice w liczeniu mierzono po roku i po trzech latach regularnego treningu. Swobodniejsze liczenie rodzice często zauważają wcześniej, ale pełne liczenie w wyobraźni wymaga lat ćwiczeń.
